Natuurfotograaf Dos Winkel over visolie

Natuurfotograaf Dos Winkel heeft zich de laatste paar jaar steeds meer verdiept in de problemen van onze zeeën en oceanen. Als onderwaterfotograaf heeft hij in de afgelopen 25 jaar de onderwaterwereld dramatisch zien veranderen. Mangrovebossen en koraalriffen verdwijnen als sneeuw voor de zon. In een serie artikelen voor het magazine “Duiken” zal de heer Winkel dieper op de problematiek ingaan. Ook de visoliehype wordt hierbij betrokken. (Afhankelijk van de soort vis is 20 – 100 kilo wilde vis nodig voor 1 liter visolie).

Twee van de artikelen over dit onderwerp vindt u hieronder:

Artikelen van natuurfotograaf Dos Winkel voor het magazine “Duiken”

Visolie
Visolie MOET je slikken, want het is zo gezond! Vis MOET je minstens twee maal per week eten, want het is zo gezond! Welk tijdschrift je ook openslaat, waar je ook kijkt, overal wordt de consument “wijs” gemaakt dat we het zonder vis en visolie niet lang zullen trekken, zonder dat we door allerlei allergieën, maag- en darmproblemen, maar vooral door hart- en vaatziekten en allerlei vormen van hersendegeneratie en de Ziekte van Altzheimer getroffen zullen worden en er uiteindelijk aan te gronde zullen gaan. Zelfs sommige vegetariërs beginnen te twijfelen en gaan onder druk van de media of van artsen soms toch maar aan de visoliecapsules, of eten dan toch maar een enkel visje…!
 
Zonder deze producten kun je niet gezond blijven…!? Niets is echter minder waar. Mensen met een gezond leefpatroon, die gevarieerd en overwegend plantaardig eten, niet roken en veel bewegen worden gezonder oud(er) dan diegenen die overwegend vlees en vis eten. Uit belangrijke studies blijkt dat, in vergelijking met het voedingspatroon van een doorsnee omnivoor, een (meer) vegetarische leefwijze het risico op bepaalde aandoeningen als diabetes type 2, hart- en vaatziekten en bepaalde kankers verkleint. Hoe zou dat nu kunnen? Zou de vlees- en melklobby toch ongelijk hebben? Inderdaad, zij hebben ongelijk. inmiddels hebben wetenschappelijke studies aangetoond dat veel van deze producten eigenlijk beter maar te vermijden zijn. Iedereen weet tegenwoordig dat fruit, verse groenten, bonen en andere plantaardige voedingsmiddelen onze gezondheid bevorderen. Maar hoe zit dat nu met de alom geprezen vis? En met visolie die tegenwoordig overal ingestopt wordt als “verrijking”?

In een recent promotie-onderzoek van Isabelle Sioen van de Universiteit van Gent (2007), toont zij aan dat vetzuren uit vis een belangrijke bijdrage leveren aan het voorkómen van hart- en vaatziekten. Tegelijkertijd geeft zij echter aan dat er een groot probleem bestaat bij het consumeren van vis, namelijk de opstapeling van gifstoffen in het vetweefsel en de lever van vis. Haar proefschrift heet dan ook “The nutritional toxicological conflict related to seafood consumption”. Met andere woorden: er zitten gezondheidsbevorderende stoffen in het vetweefsel van vis, maar…helaas ook veel gifstoffen. Hiermee is de toon meteen gezet, want wat moeten we nu doen? Vis eten en hopen dat de gezonde stoffen sterker werken dan
de gifstoffen? Of laten we vis staan nu we weten dat deze gifstoffen verantwoordelijk zijn voor heel wat ernstige ziekten, zoals een groot aantal soorten kanker. Hoe komen gifstoffen eigenlijk in de vissen? Alle zeeën werden decennia lang  - en worden op veel plaatsen nog steeds - als een grote vuilnisbak beschouwd: dioxines en PCB´s, radioactieve stoffen (veel door de Russen gedumpt in de Noordelijke IJszee) en nog veel meer. Zo zijn de jarenlang gebruikte giftige landbouwbestrijdingsmiddelen (in Europa inmiddels verboden, maar in veel Derde Wereldlanden nog steeds in gebruik) voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de vervuiling van onze zeeën. Inmiddels zijn zo´n 70.000 verschillende gifstoffen in de zeeën en in vis gedetecteerd. Het zal nog honderden jaren duren voordat alle gifstoffen uiteindelijk afgebroken en daarmee onschadelijk gemaakt zijn.
Uit veel studies blijkt inderdaad dat de zogeheten langeketen meervoudig-onverzadigde vetzuren EPA (eicosapentaeenzuur) en DHA (docosahexaeenzuur) die in het vet en de lever van vis voorkomen waarschijnlijk een gunstige werking op het hart en de bloedvaten hebben. We moeten echter vooropstellen dat vissen deze vetzuren die tot de Omega-3 vetzuren behoren nauwelijks zelf aanmaken. Zij halen die voornamelijk uit hun voeding. EPA en DHA komen namelijk in grote hoeveelheden voor in verschillende soorten eencellige algen die onderdeel van het plankton uitmaken. Veel vissen zijn voor hun voedsel op plankton aangewezen, en roofvissen krijgen deze langeketen meervoudig-onverzadigde vetzuren binnen via de (planktonetende) prooidieren die zij eten. 
Visolie is het best te vermijden, al was het alleen maar omdat – afhankelijk van welke vis de visolie gemaakt wordt - voor 1 liter visolie tussen de 20 en 100 kilo wilde vis nodig is…!!! Onze zeeën kunnen dat niet verdragen: ze zijn zwaar overbevist, lijden ernstig onder de opwarming van de aarde en we worden er niet gezonder van. Beter is een gezonde gevarieerde voeding en niet roken. Daarvan staat onomstotelijk vast dat je gezondheid hier veel profijt ondervindt.

Dos Winkel